Opublikowano: 22 marca 2019

Aktualizacja: 5 kwietnia 2019

Teleskop Sky-Watcher 1025 AZ3 (lub 102/500 AZ3)

Teleskop Sky-Watcher 1025 AZ3 (lub 102/500 AZ3)

Pierwszy poważniejszy przyrząd do obserwacji typowo amatorskich. Ten niewielki, krótkoogniskowy refraktor achromatyczny stworzony został do podziwiana szerokich obszarów przy niewielkim powiększeniu. Zestaw składa się z tuby optycznej, kątówki, dwóch podstawowych okularów astronomicznych, szukacza typu Red Dot oraz głowicy azymutalnej zamontowanej na aluminiowym statywie.

Tuba optyczna:
Tuba optyczna została wykonana dość porządnie, brak jest widocznych dla oka niedociągnięć. Obiektyw pięknie pokryty jest warstwami antyrefleksyjnymi bez widocznych wad czy nawet zabrudzeń. Wnętrze tubusu i pozostałych elementów zostało równomiernie wyczernione. Wszystkie ruchome elementy działają płynnie, bez przeskoków czy zacięć. Elementy zdejmowane takie jak odrośnik czy dekle są sztywno spasowane. Powłoka lakiernicza została elegancko i równo naniesiona, bez zacieków, przebarwień czy innych podobnych niedociągnięć. Krawędzie również są ładnie wykończone, nie znalazłem żadnych ostrych brzegów. Dekiel wyposażony jest w zdejmowany kapsel, dzięki czemu może służyć za przesłonę o średnicy otworu równej 510 mm. Tuba schładza się błyskawicznie (20-30 min), jeśli tylko są warunki można szybko wystawić na balkon i zanim zdąży zaparzyć się kawa, sprzęt gotowy jest do obserwacji. Jedna z obejm montażowych zaopatrzona jest w tak zwany piggyback, czyli gwint w standardzie 1/4" który umożliwia zamontowanie na teleskopie lustrzanki, aparatu kompaktowego czy innych akcesoriów.

Żeby jednak nie było zbyt pięknie... elementem który niestety bardzo kłuje w oczy są pokrętła regulacji ostrości… Zupełnie nie pasują do całości i wyglądają jakby pochodził z jakiejś tandetnej zabawki. Pomimo odstraszającego wyglądu spełniają swoją rolę doskonale, choć dla dokładniejszej regulacji ich średnica mogłaby być nieco większa.

Szukacz:
Celownik kolimatorowy typu Star Pointer wygląda jak kiepska zabawka z bazarku. Większość elementów zostało wykonanych z niskiej jakości plastiku. Pokrętła regulacji sprawiają wrażenie jakby zaraz miały się urwać, podczas ustawiania punktu celowniczego „łapią” dziwne luzy. Pomimo tandetnego wykonania szukacz sprawuje się zaskakująco dobrze. Czerwoną kropę o regulowanym natężeniu można dość dokładnie zgrać z obrazem w okularze nawet przy powiększeniu 50-cio krotnym (a jak się później okazało przy 166-cio także), tego się raczej nie spodziewałem. Szukacz sam w sobie nie posiada żadnego powiększenia, obraz jest rzeczywisty - 1:1. Przy tym teleskopie taki Star Pointer w zupełności wystarczy, Sky Watcher 1025 dzięki krótkiej ogniskowej i szerokiemu polu widzenia bez większego problemu pozwoli nam odnaleźć dany obiekt na niebie.

Kątówka i okulary astronomiczne:
Kątówka pryzmatyczna w standardzie 1.25” i kącie ugięcia 45o całkiem dobrze nadaje się do obserwacji terenowych (obraz jest naturalny, nieodwrócony), jednak przy obserwacji obiektów położonych wysoko nach horyzontem trzeba się niemiłosiernie nagimnastykować. Jej używanie w obserwacjach astronomicznych jest po prostu niewygodne. Jakość obrazów również nie jest na najwyższym poziomie. Kątówka zostanie w najbliższym czasie wymieniona na lustrzaną, 2 calową nasadkę o kącie łamania równym 90o.

Okulary kitowe to typowa taniocha, niskiej jakości szkła o niewielkim własnym polu widzenia równym 51o - typowy zestaw dołączany do większości teleskopów amatorskich. Muszę jednak przyznać, że widok księżyca (faza ~ 51%) był powalający. Okular 25 mm dawał ostre obrazy, jednak powiększenie 20x jak na księżyc to zdecydowania za mało. Niespodzianką był okular o krótszej ogniskowej, po którym spodziewałem się raczej braku ostrości, wszechobecnej aberracji chromatycznej, słowem wszystkiego co najgorsze. Okazało się, że nasz naturalny satelita, przy powerze 50x (choć to w dalszym ciągu niewiele) odsłonił wiele szczegółów, okular 10 mm pokazał bardzo kontrastowe obrazy powierzchni "Łysego", przepiękny terminator, krawędzie kraterów, nawet tych niewielkich - żyleta. Aberracji o dziwo nie stwierdziłem, szok!

Montaż AZ3 (głowica i statyw):
Dość prymitywne ustrojstwo, sterownie montażem odbywa się poprzez ręczne przesuwanie go w dwóch płaszczyznach - w osi azymutalnej (poziomej) oraz w osi wysokości (pionowej). Głowica zaopatrzona jest w tzw. mikroruchy, które pozwalają na precyzyjne nakierowanie teleskopu na wybrany obiekt oraz śledzenie jego ruchu pozornego na nieboskłonie. Świetna sprawa przy obserwacjach astronomicznym, mniej przydatna podczas tych naziemnych. Montaż jest dość sztywny, przy powiększeniu 50x drgania praktycznie nie występują. Manipulowanie tubą oraz mikroruchami odbywa się gładko i płynnie, nawet silniejsze podmuchy wiatru nie powodują telepania teleskopem. Nie ma większego problemu z utrzymaniem tuby Sky Watchera 1025 w dowolnej pozycji. Przy masie teleskopu wynoszącej około 2.5 kg refraktor nie opada nawet przy dość wysokim uniesieniu. Pomiędzy nóżkami znajduje się przykręcana półeczka na akcesoria, która dodatkowo usztywnia statyw. Śruba blokująca oś azymutalną pochodzi z tej samej tandetnej zabawki co pokrętła regulacji ostrości w teleskopie. Nie ma takiej sił na świecie, która mogłaby ustawić samą głowicę w pozycji zenitalnej, nie ma takiej opcji. Aby osiągnąć kąt 90o trzeba manewrować nóżkami statywu.

Mimo wszystko macanie tuby i wywijanie nią we wszystkich kierunkach nie należy do zbyt komfortowych, aby ułatwić sobie życie przykręciłem do głowicy rączkę z dostępnych pod ręką materiałów. Dzięki temu sterowania teleskopem jest znacznie wygodniejsze. Sterowanie w osi azymutalnej jest na tyle płynne, że pokrętło mikroruchów w tej płaszczyźnie zostało zdemontowane wraz z blokadą. Jeśli chodzi o rozmiary to regulowany statyw posiada zakres wysokości od 71 do 123 cm. Rozstaw różek z kolei wynosi od 65 do 105 cm, zmieści się nawet na małym balkonie. Osobiście przechowuję cały zestaw złożony i w pełni gotowy do obserwacji, składam jedynie na wyjazdy. Muszę przyznać, że cały zestaw pięknie prezentuje się w mieszkaniu.

Obserwacje astronomiczne*:
Ten niewielki, krótkoogniskowy teleskop dedykowany jest do podziwiania obiektów głębokiego kosmosu, wszelkiego rodzaju gromad gwiazd, mgławic czy jaśniejszych galaktyk. W zasięgu Sky-Watchera 1025 są praktycznie wszystkie obiekty z katalogu Charlesa Messiera oraz wiele jaśniejszych z katalogu NGC (New General Catalogue). W związku z tym, że średnica obiektywu jest stosunkowo niewielka wszystkie obiekty mgławicowe oraz galaktyki będą widziane w większości jako "szare mgiełki" bez wyraźnych szczegółów. Oby wyciągnąć maksimum z teleskopu wymagane jest ciemne niebo, bez zanieczyszczenia sztucznym światłem. Podczas obserwacji "balkonowych" z terenów miejskich lub podmiejskich zakres widocznych obiektów znacząco spada - widać wyłącznie te najjaśniejsze oraz gromady gwiazd.

Niestety nie ma teleskopów uniwersalnych, jedne doskonale nadają się do DS-ów, inne do planet... Parametry teleskopu Sky-Watchera 1025 (zwłaszcza krótka ogniskowa i niewielka apertura) nie pozwalają na szczegółowe obserwacje planet Układu Słonecznego. Okulary dołączone do zestawu absolutnie się to tego celu nie nadają. W okularach kitowych widać co prawda wszystkie planety US oraz księżyce Galileuszowe, jednak jakość obrazów jest delikatnie mówić mocno niezadowalająca. Większość z nich będzie widziana jako jasne punkty o charakterystycznych dla siebie kolorach. Sky-Watchera 1025 wraz z zestawem kitowych akcesoriów umożliwia bardzo podstawowe obserwacje Księżyca, w okularze 10 mm widoczne są kratery o średnicy kilkudziesięciu km. Aby cieszyć się widokiem planet oraz naszego naturalnego satelity należy doposażyć zestaw w krótkoogniskowy okular dobrej jakości lub soczewkę Barlowa, powiększenie powinno być zbliżone do maksymalnego jakie oferuje ten teleskop.

Podczas obserwacji astronomicznych aberracja chromatyczna jest na poziomie szczątkowym, dotyczy w głównej mierze okularu 10 mm. Występuje wyłącznie na planetach (Saturn oraz Jowisz) i związana jest przede wszystkim z niską jakością okularów dołączonych do zestawu. Wady optyczne w przypadku obiektów głębokiego nieba praktycznie nie występują, poza delikatnym rozmyciem obrazu przy krawędziach.

Obserwacje dzienne*:
Ponieważ obraz w tym teleskopie jest ziemski - nie odwrócony, można wykorzystać go jako lunetę obserwacyjną. Niestety podczas dziennych obserwacji aberracja będzie już mocniej dokuczała. Tyczy się to zwłaszcza bardzo kontrastowych obiektów.

* opis dotyczy możliwości jakie oferuje zestaw składający się wyłącznie z fabrycznych akcesoriów dołączonych do teleskopu. Możliwości te można oczywiście rozszerzyć poprzez zakup dodatkowych okularów, filtrów itd. W tym miejscu podane zostały wyłącznie wrażenia z obserwacji zestawem startowym.

Dlaczego Sky Watcher 1025?
Teleskopu szukałem dość długo i intensywnie, przyznam się szczerze, że ten model początkowo nie znajdował się w gronie poważnych kandydatów. Serce podpowiadało „kup 6-cio calową Syntę na dobsonie” - Newton, piękne obrazy, uniwersalna ogniskowa dobra do jasnych DS-ów oraz planet ... i taki był pierwotny plan. Gdyby nie to, że przez kilka długich tygodni ten zwierciadlany olbrzym był w Polsce niedostępny pewnie siedziałbym dzisiaj i pukał się w głową z myślą typu „na cholerę mi to było ...”.

Dlaczego więc wybrałem ten mały refraktor? Tego typu konstrukcja ma jedną wielką zaletę – jest mobilna. Teleskop mogę zmieścić w plecaku lub niewielkiej torbie sportowej i zabrać gdziekolwiek tylko mam ochotę, nieważne czy to będą obserwacje przyrodnicze czy też wypad pod ciemne nocne niebo. No właśnie, obserwacje przyrodnicze... Przy teleskopie zwierciadlanym główną przeszkodą jest odwrócony obraz, niby są dostępne soczewki korygujące ale ponoć kosztem znacznego spadku jakości obrazu. Ponadto klękanie czy bieganie za okularem przy Dobsonie też do najwygodniejszych nie należy. Przez te drobne szczegóły przydatność takiej Synty na Dobsonie zostaje ograniczona do zaledwie kilkudziesięciu pogodnych nocy w roku, kiedy to można by wykorzystać jej możliwości podczas obserwacji astronomicznych. Refraktor na montażu statywowym jest gotowy do pracy na okrągło, 365 dni w roku zarówno w dzień jak i w nocy. Tuba zamknięta jest bardziej odporna na zanieczyszczenia, niż ma to miejsce w przypadku reflektora. Przy obserwacjach balkonowych może zdarzyć się, że wiatr zwieje z wyższego piętra chmary kurzu, liści czy pety...

Statyw bez problemu zmieści się nawet na niewielkim balkonie, nie ogranicza nas barierka oraz nie trzeba wychylać się poza balustradę w pogoni za okularem. Proste obserwacje terenowe można nawet prowadzić przez okno wprost z mieszkania, oczywiście spadnie jakość obrazów ale nie będziemy zależni od pogody, coś za coś.

Rozważałem także teleskop w systemie Maksutowa – Cassegraina o identycznej aperturze (102 mm), jednak "szybki" refraktor wydał mi się sprzętem bardziej uniwersalnym. Ponoć najlepszy teleskop to ten najczęściej używany, decyzji oraz wydanych pieniędzy nie żałowałem ani przez chwilę. Z teleskopu korzystam praktycznie codziennie i mogę go śmiało polecić do podstawowych obserwacji astronomicznych bądź przyrodniczych.

Specyfikacja:

Typ teleskopu: refraktor achromatyczny
Średnica obiektywu: 102 mm (- uszczelka montażowa, co daje jakieś 99 mm)
Ogniskowa: 500 mm
Światłosiła: f5 (f4.9)
Maksymalne powiększenie teoretyczne: 204x
Minimalne powiększenie: 15x
Teoretyczny zasięg gwiazdowy: 13.1 mag (12,3 mag)
Zdolność zbiorcza w porównaniu do oka nieuzbrojonego: 212:1
Teoretyczna zdolność rozdzielcza: 1,14 sekundy kątowe

Wyciąg okularowy: zębatkowy, 2” z redukcją na 1.25”
Nasadka kątowa: 45o pryzmatyczna w standardzie 1.25” (obraz prosty)
Okulary w zestawie: typu Kellner w standardzie 1,25": Super 25 mm (powiększenie 20x) oraz 10 mm (powiększenie 50x)
Szukacz: Red Dot (Star Pointer)

Montaż: azymutalny typu AZ3
Sterowanie teleskopem: ręczne z pokrętłami mikroruchów
Statyw: aluminiowy
Wysokość statywu: min 71 cm, max 123 cm
Maksymalna wysokość robocza: 134 cm
Rozstaw nóżek: min ~ 65 cm, max ~ 105 cm

Wymiary tuby optycznej: ~ 11x50 cm
Otwór przesłony (dekla tuby optycznej): 510 mm
Masa tuby optycznej: 2,5 kg
Masa złożonego zestawu: ~ 10 kg

Brak komentarzy

Zobacz także:


Lornetka Delta Optical Voyager II 10x50 WA

Kategoria:  Astrosprzęt

Ta niedroga lornetka została kupiona z przeznaczeniem na wiosenne wypady w plener, kto by pomyślał że skończy jako podstawowe narzędzie obserwacji nocnego nieba … Pomimo niskiej ceny lornetka Delta Optical Voyager II został całkiem porządnie wykonana, mechanizm regulacji ostrości oraz rozstawu źrenic działa płynnie i ...

Czytaj więcej

Obrotowa mapa nieba

Kategoria:  Astrosprzęt

Bardzo szczegółowa mapa nieba (6,5 mag), ukazuje wygląd nieba o wybranej godzinie każdego dnia dowolnego roku. Ułatwia planowanie obserwacji astronomicznych a także orientację oraz wyszukiwanie obiektów na nocnym niebie. Mapa zawiera wszystkie konstelacje widziane w Polsce, obiekty głębokiego nieba dostępne dla niewielkich teleskopów (w tym ...

Czytaj więcej

Okular Sky-Watcher SWA-58 6 mm

Kategoria:  Astrosprzęt

Okular Sky-Watcher serii SWA-58 o krótkiej ogniskowej, równej 6 mm to sprzęt z kategorii akcesoriów tak zwanych budżetowych. Jak podaje producent okulary SWA zostały zoptymalizowane do obserwacji jasnych obiektów i to z zasadzie prawda. W połączeniu z teleskopem Sky-Watchera 1025 AZ3 ...

Czytaj więcej

Soczewka Barlowa Vixen 2x z gwintem T2

Kategoria:  Astrosprzęt

Vixen T2 to achromatyczna, dwuelementowa soczewka Barlowa współpracująca z okularami astronomicznymi o średnicy oprawy 1,25 cala. Dołączenie Barlowa Vixen 2x powoduje dwukrotne wydłużenie ogniskowej teleskopu, dzięki czemu uzyskuje się dwa razy większe powiększenia przy tym samym okularze. Za sprawą tej soczewki ogniskowa mojego

Czytaj więcej

Stellarium

Kategoria:  Astrosprzęt

Stellarium to otwarty, darmowy oraz wieloplatformowy program typu planetarium służący do symulacji wyglądu nieba w czasie rzeczywistym. Działa na systemach Linux, macOS a nawet Windows. Twórcą projektu jest francuski programista Fabien Chéreau, pierwsze wydanie miało miejsce latem 2001 r. Obecnie program jest rozwijany m.in. przez ...

Czytaj więcej

Tabela Wimmera v. 3.2

Kategoria:  Astrosprzęt

Tabela ta jest zbiorem obiektów astronomicznych opracowanym przez Aleksandra Cieślę (Wimmer) jest to pozycja skierowana głównie do miłośników astronomii dysponujących niewielkimi amatorskimi teleskopami. Niemal wszystkie zawarte w niej obiekty są również dostępne dla lornetki. Tabela Wimmera zawiera 126 obiekty, w tym obiekty głębokiego nieba, najciekawsze ...

Czytaj więcej