Opublikowano: 25 kwietnia 2019

Aktualizacja: 25 kwietnia 2019

Praesepe (Messier 44, NGC 2632)

Praesepe (Messier 44, NGC 2632)

Gromada otwarta Praesepe (Messier 44) to największe skupisko gwiazd znajdujące się w gwiazdozbiorze Raka. Charles Messier (1730 - 1817 r.) gromadę tą umieścił na 44 pozycji swojego słynnego katalogu. Choć nie należy do obiektów specjalnie jasnych, pod czystym, ciemnym niebem można dostrzec ją okiem nieuzbrojonym. Z uwagi na spore rozmiary gromady Praesepe, najlepiej obserwować ją za pomocą lornetki. Do bardziej szczegółowych obserwacji najlepiej skorzystać z teleskopu o niewielkim powiększeniu i szerokim polu widzenia, tak aby cała gromada znalazła się z zasięgu wzroku. Gromadę M 44 w naszej szerokości geograficznej można podziwiać o zimy do wiosny.

Praesepe w historii oraz mitologii:
Gromada ta znana była już w starożytności, Grecy (a później także Rzymianie) obiekt ten nazwali „Żłóbek” (łac. praesepe, gr. phatne). Praesepe położona jest pomiędzy dwiema charakterystycznymi gwiazdami - Delta Cancri (Asellus Australis - „południowy osioł”) oraz Gamma Cancri (Asellus Borealis - „północny osioł”). Według Eratostenesa (276 - 194 p.n.e.) gwiazdy te miały symbolizować osły, na których Dionizos oraz Sylen (lub Hefajstos) jechali na bitwę z tytanami (bądź gigantami). Owe dwa osły swoim rykiem przepędziły przeciwników za co zostały przeniesione na nieboskłon przez Dionizosa, w nagrodę otrzymały także żłóbek (gromadę Praesepe).

Gromada M 44 była przedmiotem badań między innymi Aratosa z Soloj (żyjący około 310 - 245 p.n.e.), Hipparchosa z Nikei (około 190 - 120 p.n.e.) czy Klaudiusza Ptolemeusza (około 100 - 168 n.e.). Do czasów Galileusza (1564 - 1642) Praesepe uważana była za "mgiełkę" lub "chmurkę", dopiero Galileo Galilei przy pomocy skonstruowanych przez siebie instrumentów optycznych wyodrębnił nieco ponad 40 gwiazd wchodzących w skład tej gromady otwartej.

Położenie na niebie:
Praesepe (Messier 44) to sporych rozmiarów gromada otwarta położona w samym sercu gwiazdozbioru Raka. M 44 jest oddalona od Ziemi o około 577 lat świetlnych, a jej wiek szacowany jest na 730 mln lat. Średnica gromady Praesepe wynosi około 16 lat świetlnych, a jej wymiary kątowe to 95' (minut kątowych) - trzykrotnie przewyższa rozmiary kątowe Księżyca, które wynoszą 30', jednak w porównaniu z Hiadami* (5,5o) wypada raczej blado. Gromada ta składa się z blisko 350 gwiazd, wśród których astronomowie doliczyli się kilku czerwonych olbrzymów, kilkadziesiąt białych karłów, kilka gwiazd potrójnych, kilka gwiazd zmiennych pulsujących a także jedną gwiazdę podwójną zaćmieniową. W gromadzie Praesepe zostały zaobserwowane także egzoplanety, wśród których przynajmniej dwie krążą wokół gwiazd przypominających nasze Słońce.

Ciekawostka*:
Nieco wyżej celowo wspomniałem o Hiadach, gdyż według naukowców istnieje duże prawdopodobieństwo, że Messier 44 oraz Hiady (Melotte 25, Collinder 50), pomimo tego że dzielą je setki lat świetlnych mogą mieć wspólne pochodzenie. W obydwu gromadach występują podobne populacje gwiazd. Być może w wyniku oddziaływań grawitacyjnych protogromada została rozdzielona, a następnie w ciągu kilkuset milionów lat Praesepe i Hiady oddaliły się od siebie na tak znaczną odległość.

Specyfikacja:

Dane obserwacyjne:
Gwiazdozbiór: Rak
Współrzędne: 08h 40m 22,2s / +19o 40′ 19,4″ (rek. / dec.)
Odległość od Ziemi: 577 lata świetlne
Jasność obserwowana: 3,7 mag.
Rozmiar kątowy: 95' (minut łuku)

Charakterystyka fizyczna:
Promień: 16 lat świetlnym
Szacowany wiek: 730 mln lat
Liczba gwiazd: 250-350

Brak komentarzy

Zobacz także:


Hiady (Melotte 25, Collinder 50)

Kategoria:  Gromady Otwarte

Hiady to największa gromada otwarta znajdująca się w gwiazdozbiorze Byka. Gromadę po raz pierwszy skatalogował włoski astronom Giovanni Batista Hodierna (1597-1660 r.) w 1654 r. Gołym, nieuzbrojonym okiem widać jedynie najjaśniejsze gwiazdy wchodzące w skład tej gromady otwartej, za to pięknie prezentują się w praktycznie ...

Czytaj więcej

Plejady (Messier 45, Melotte 22)

Kategoria:  Gromady Otwarte

Gromada otwarta Plejady to jeden z najpopularniejszych i zarazem najpiękniejszych obiektów głębokiego kosmosu. Charles Messier (1730 - 1817 r.) gromadę tą umieścił na 45 pozycji swojego słynnego katalogu. Plejady doskonale widoczne są nawet gołym, nie uzbrojonym okiem. Pięknie prezentują się w praktycznie każdym sprzęcie optycznym, ...

Czytaj więcej