Opublikowano: 11 kwietnia 2019

Aktualizacja: 6 maja 2019

Izar (Epsilon Boötis, Mirak, Pulcherrima)

Izar (Epsilon Boötis, Mirak, Pulcherrima)

Iraz to jedna z najpiękniejszych gwiazd podwójnych północnego nieba. Podwójność Izara odkrył rosyjski astronom Friedrich Georg Wilhelm Struve (1793 - 1864, z pochodzenia Niemiec bałtycki), który urzeczony blaskiem gwiazdy nadał jej nazwę "Pulcherrima" - co z łaciny oznacz po prostu „najpiękniejsza”. Izar należy do gwiazdozbioru Wolarza, jest drugim pod względem jasności obiektem w tej konstelacji (po Arkturze). "Pulcherrima" oddalona jest od Słońca o jakieś 202 - 250 lat świetlnych.

Nazwa:
Nazwa gwiazdy wywodzi się z języka arabskiego i oznacza mniej więcej „pas” lub „okrycie”. Niegdyś Pulcherrima znana była jako Mizar (tłumaczenie zbliżone) jednak obecnie nazwa ta zarezerwowana jest dla Zeta Ursae Majoris w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. W średniowiecznych tablicach alfonsyńskich Izar widnieje pod nazwą Perizoma, która oznacz „przepaskę biodrową”.

Obserwacje:
Izar do druga po Arkturze gwiazda pod względem jasności w konstelacji Wolarza. Jego wielkość gwiazdowa to 2,35 mag, natomiast wielkość absolutna wynosi −1,61 mag. Pulcherrima to gwiazda doskonale widoczna już gołym okiem. Pięknie prezentuje się praktycznie w każdym sprzęcie optycznym - od najprostszej lornetki po dowolnych rozmiarów teleskop. Do rozbicia układu podwójnego gwiazdy potrzebny będzie minimum 4 calowy refraktor o w miarę przyzwoitej jakości optyki. Składniki A i B oddalone są od siebie o 2,9" (" - sekundy kątowe).

Właściwości fizyczne:
Izar to gwiazda podwójna (lub nawet potrójna) jej składnik A - Epsilon Boötis A jest pomarańczowym olbrzymem (bądź jasnym olbrzymem, należący do typu widmowego K0 (żółto-pomarańczowe gwiazdy o temperaturze fotosfery w granicach 3900 - 5200 K) lub G9 (gwiazdy, których fotosfery mają temperaturę w zakresie 5000 - 6000 K). Epsilon Boötis A ma temperaturę około 4500 K, a jego jasność jest w przybliżeniu 400 razy większa niż naszego Słońca. Masa Izara A jest cztery razy większa od masy Słońca, podczas gdy promień jest około 33 razy większy od naszej gwiazdy dziennej. Wiek gwiazdy szacowany jest na około 300 milionów. W przyszłości Epsilon Boötis A stanie się białym karłem.

Składnik B gwiazdy nazywa się Epsilon Boötis B i jest to biała gwiazda ciągu głównego należąca do typu widmowego A. Epsilon Boötis B to karzeł o temperaturze około 8700 K, którego jasność jest 27 razy większa od Słońca. Masa i promień tej gwiazdy dwukrotnie przewyższają nasze Słońce. Składnik B za około miliard lat stanie się pomarańczowym olbrzymem, jednak najprawdopodobniej nastąpi do już po śmierci Epsilon Boötis A.

Obie gwiazdy dzieli co najmniej 185 jednostek astronomicznych (~27 675 606 079 km), a okres obiegu wokół środka masy szacowany jest na około 1000 lat.

Specyfikacja:

Dane obserwacyjne:
Gwiazdozbiór: Wolarz
Rektascensja: 14h 44m 59,22s
Deklinacja: +27o 04′ 27,21″
Paralaksa: 0,01610 +/- 0,00066″
Odległość od Słońca: 202,1 +/- 8,3 lat świetlnych (ly)
Wielkość obserwowana: AB: 2,35 mag
Wielkość obserwowana składnika A: 2,45 +/- 0,01 mag.
Wielkość obserwowana składnika B: 4,801 +/- 0,009 mag.
Ruch własny (RA | DEC): −50,95 +/- 0,59 | 21,07 +/- 0,58 mas/rok
Prędkość radialna: −16,31 +/- 0,19 km/s

Charakterystyka fizyczna:
Rodzaj gwiazdy: olbrzym (składnik A)/ karzeł (składnik B)
Typ widmowy: G9 II-III (składnik A)/ A0 V (składnik B)
Masa: składnik A: ~4 Mas Słońca, składnik B: ~2 Mas Ziemi
Promień: składnik A: 33 promienia Słońca, składnik B: ~2 promienia Słońca
Wielkość absolutna: AB: −1,61 mag.
Jasność: składnik A: 400 jasności Słońca, składnik B: 27 jasności Słońca
Wiek: około 300 mln lat
Temperatura: składnik A: 4500 K, składnik B: 8700 K

Charakterystyka orbity:
Krąży wokół: Centrum Galaktyki
Półoś wielka: 7718 pc (parseków)
Mimośród: 0,0453

Brak komentarzy

Zobacz także:


Aldebaran (Alfa Tauri, Cor Tauri, Tascheter, Parilicium)

Kategoria:  Gwiazdy

Aldebaran to najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Byka, jej jasność obserwowana wynosi około 0,86 mag. Aldebaran zajmuje wysoką - 14 pozycję na liście najjaśniejszych gwiazd (wliczając Słońce). W zasadzie jest to układ podwójny składający się z gwiazd Alfa Tauri (pomarańczowy olbrzym) A oraz Alfa Tauri B ...

Czytaj więcej

Arktur (Alfa Boötis)

Arktur (Alfa Boötis)

Kategoria:  Gwiazdy

Arktur to pomarańczowy olbrzym należący do typu widmowego K (typ ten reprezentują żółto-pomarańczowe gwiazdy o temperaturze fotosfery w granicach 3900 - 5200 K). Alfa Boötis jest najjaśniejszą gwiazdą w konstelacji Wolarza o obserwowanej wielkości gwiazdowej równej −0,04 mag. Jest czwartą pod względem jasności gwiazdą na ...

Czytaj więcej